Oudegyptische kunst en architectuur hebben iets magisch. De piramiden, verfijnd beeldhouwwerk, sierlijke wandschilderingen, prachtig gedecoreerde tomben en tempels – het oude Egypte lijkt wel één groot kunstwerk.
Toch verschilt de kunst van het oude Egypte fundamenteel van onze moderne, westerse kijk. In plaats van het perspectief gebruikt het oude Egypte namelijk heel andere manieren om de realiteit weer te geven. Manieren samengevat in de term a-spectief. De werkelijkheid werd bovendien sterk gestileerd afgebeeld, verbonden aan een ideaalbeeld en ideale proporties. Ook de rol van de kunstenaars en schoonheidsbeleving lijken in Egypte heel anders dan bij ons. Oudegyptische kunstwerken werden zelden gesigneerd. Rijk gedecoreerde tomben werden na gebruik blijvend verzegeld als “huis voor de eeuwigheid”. En Egyptische tempels waren niet bedoeld voor de ogen van het grote publiek of algemeen toegankelijk, zoals onze kerken.
Het is niet zonder reden dat de studie Kunstgeschiedenis vaak met de Griekse cultuur begint. De Griekse kunstuitingen staan in veel opzichten dichter bij de onze. Daarom is deze cursus juist zo boeiend. U maakt kennis met kunstgeschiedenis en Oudegyptische kunst vanuit een heel ander perspectief. Wanneer en hoe ontstond de kunst die wij zien als typisch voor het faraonisch Egypte? Wat is eigenlijk specifiek “Egyptisch” aan Oudegyptische kunst, vergeleken met Griekenland, Rome of moderne kunst? Wat is a-spectief? Hoe zijn Oudegyptische architectuur en kunstwerken te lezen volgens ideaalbeeld en canon? Keken de oude Egyptenaren op een andere manier naar de realiteit dan wij doen? Welke functies had kunst voor de oude Egyptenaren? Kent het oude Egypte “stijlen”, esthetiek, artistieke vrijheid en “kunst omwille van de kunst”?
Deze en andere vragen bekijken we aan de hand van beeldmateriaal van Egyptische monumenten en kunst. Tegelijk maakt u zo diepgaand kennis met allerlei andere aspecten van de Oudegyptische cultuur en de wereld van de farao’s.
Na afloop van de cursus bestaat de mogelijkheid om de Egyptische collectie van het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden te bezoeken in een rondleiding door de docent.
Thema’s in 8 bijeenkomsten
- Wat maakt kunst tot “Oudegyptische kunst”? – een vergelijking met andere culturen (Duinker)
- Wat is a-spectief? – hoe kunnen wij Oudegyptische kunst en architectuur begrijpen? (Duinker)
- Kunstenaars en technieken – de rol van de artiest, opdrachtgever en uitvoering (Duinker)
- Oudegyptische beeldhouwkunst – type, ideaal of werkelijke portretkunst? (Duinker)
- De "buste van koningin Nefertiti" en Amarna-kunst – canon of uitzondering? (Duinker)
- Scènes uit het dagelijkse leven – reliëfs en schilderingen in tomben (Duinker)
- De betekenis van de piramide en piramidencomplexen (Zitman)
- De betekenis en decoratie van godentempels (Zitman)
- Conventie versus artistieke vrijheid – kende het oude Egypte “l’art pour l’art”? (Duinker)